به گزارش احوال حوزه، قرآن کریم در چنین فضایی، مؤمنان را به تمایز میان واقعیت و تهدید ادراکی فرا می‌خواند و می‌فرماید: إِنَّمَا ذَٰلِكُمُ الشَّيْطَانُ يُخَوِّفُ أَوْلِيَاءَهُ فَلَا تَخَافُوهُمْ وَخَافُونِ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ؛ این آیه، قاعده‌ای بنیادین ارائه می‌کند: ترس القایی، بخشی از سازوکار قدرت است و وظیفه مؤمن، بازگرداندن خوف به مدار الهی است.

در سال‌های اخیر، نمونه‌های روشنی از این جنگ روانی در فضای مجازی و رسانه‌ای جهان دیده شده است. برای مثال، مواضع و توئیت‌های تند و تهدیدآمیز دونالد ترامپ در قبال جمهوری اسلامی ایران، در بسیاری از تحلیل‌های رسانه‌ای به‌عنوان بخشی از دیپلماسی فشار روانی ارزیابی شده‌اند؛ پیام‌هایی که بیش از آنکه حاوی اقدام عملی باشند، کارکردی ادراکی در سطح افکار عمومی دارند.

از منظر فقهی نیز، این پدیده ذیل بحث حفظ عزت مؤمن قابل تحلیل است. فقه اسلامی، پذیرش ذلتِ ناشی از هراس را مذموم می‌داند، اما در عین حال تدبیر عقلانی را لازم می‌شمارد. بدین معنا که جامعه ایمانی باید هم‌زمان دو ساحت را حفظ کند: پرهیز از هیجان‌زدگی و پرهیز از مرعوب‌ شدن!

جمع میان این دو، همان طمأنینه فعال است؛ آرامشی برخاسته از توکل که اجازه نمی‌دهد تهدیدات رسانه‌ای، جایگزین تحلیل عقلانی شوند. این رویکرد قرآنی، الگویی است برای فهم و مواجهه با جنگ روانی در جهان معاصر.

محمدجواد ابراهیم‌زاده