تقلیل دین به ساحت فردی، مهم‌ترین منشأ گسست میان دین و سیاست در دوران معاصر است. قرائتی که دین را صرفاً مجموعه‌ای از توصیه‌های اخلاقی و احکام عبادی برای نجات فرد می‌داند، ناگزیر از فهم اجتماعی اسلام فاصله می‌گیرد و توان پاسخ‌گویی به مسائل کلان جامعه را از دست می‌دهد.

به گزارش احوال حوزه، محمد جواد ابراهیم زاده طی یادداشتی در خصوص فقه ناظر به جامعه، نیاز امروز جهان اسلام گفت: در حالی‌که منطق قرآن، بر امت‌سازی و هدایت جامعه استوار است و مخاطب بسیاری از سنت‌های الهی، قوم و جامعه است، نه صرفاً فرد منزوی!

بر همین اساس، فقه شیعه نیز نمی‌تواند در محدوده احکام فردی متوقف بماند. فقیه ناظر به تحولات زمانه، ناگزیر از فهم نسبت دین و حکمرانی است؛ زیرا بخش مهمی از احکام اسلامی، بدون تشکیل نظام سیاسی و قدرت اجتماعی، قابلیت تحقق عینی ندارد. از این منظر، حکومت نه امری بیرون از دین، بلکه بستر تحقق دین در حیات اجتماعی انسان است.

اندیشه اسلام حکومتی در حقیقت تلاشی برای بازگرداندن دین به متن زندگی اجتماعی بشر است؛ نگاهی که حفظ هویت دینی، اجرای عدالت و صیانت از ارزش‌های الهی را در گرو شکل‌گیری و استمرار حاکمیت دینی می‌داند.

در چنین چارچوبی، حضور مردم در صحنه نیز صرفاً کنشی سیاسی نیست، بلکه تجلی یک مسئولیت دینی و اجتماعی است.

محمدجواد ابراهیم‌زاده

  • نویسنده : حجت کهیاری